Thứ Tư, 22 tháng 2, 2017

LIỆU CÓ KHẢ THI HAY KHÔNG KHI KIỆN FORMOSA VÀ CHÍNH PHỦ VIỆT NAM RA TÒA ÁN HÌNH SỰ QUỐC TẾ?

Từ khóa

Vào ngày 15-9-2016 vừa qua, Tòa án Hình sự quốc tế (ICC) tuyên bố sẽ thụ lý các vụ án liên quan tới các tội ác hủy hoại môi trường, khai thác tài nguyên thiên nhiên phi pháp và trưng thu trái pháp luật đất đai của người dân. Điều này mở ra cho người dân trên toàn thế giới một cơ hội để đòi lại công lý và quyền lợi của mình trong trường hợp pháp luật quốc gia thể giải quyết một cách triệt để. Tất nhiên, trong số đó có một lượng lớn người dân Việt Nam và các quốc gia pháp luật chưa hoàn hiện, tư pháp không độc lập và do ảnh hưởng của nền kinh tế chưa phát triển, phải chấp nhận những điều khoản thua thiệt về môi trường.


Từ tháng 4 năm 2016 đến nay, dư luận cả nước dần dậy sóng khi Formosa xả thải dẫn đến việc cá chết hàng loạt tại các tỉnh miền Trung. Sau những căn cứ về hành vi vi phạm và áp lực từ dư luận xã hội, Chính phủ Việt Nam đã xác định nguyên nhân gây ra ô nhiễm môi trường biển là lỗi của Hưng nghiệp Formosa và đã buộc tập đoàn này phải bồi thường thiệt hại 500 triệu USD. Tuy nhiên việc kết luận vi phạm pháp luật không qua xét xử và trách nhiệm pháp lý chỉ là bồi thường với giá trị được cho là không hợp lý đã gây nên sự bất mãn, phản đối của đại bộ phận người dân Việt Nam. Bằng nhiều phương thức khác nhau, người dân các tỉnh miềm Trung Việt Nam cố gắng bày tỏ thái độ nhằm đòi hỏi quyền lợi của mình.

Tưởng chừng như vụ việc đã được xử lý và mọi chuyện sẽ dần chìm xuống như bao trường hợp khác. Nhưng không, chúng lại được đẩy lên mạnh mẽ và đỉnh điểm là vụ việc người dân giáo xứ Song Ngọc tỉnh Nghệ An bị đàn áp một cách triệt để vào ngày 14/2 vừa qua. Sự việc này đẩy người dân cả nước vào một hoàn cảnh trớ trêu là pháp luật và nền tư pháp quốc gia không ủng hộ quyền lợi chính đáng của mình. Từ đây, một lượng lớn những người đã và đang bị ảnh hưởng bởi Formosa đã nghĩ đến việc dùng pháp luật quốc tế để giải quyết vấn đề. Tuy nhiên sự việc không hề đơn giản như vậy.

TÒA ÁN HÌNH SỰ QUỐC TẾ LÀ GÌ?

Tòa Hình sự Quốc tế ( International Criminal Court – ICC) là một tòa án thường trực để truy tố cá nhân phạm tội ác diệt chủng, tội ác chống lại loài người, tội ác chiến tranh, tội ác xâm lược và mới đây là những vụ án về môi trường. Các điều khoản về ICC được quy định cụ thể tại Quy chế Rome về tòa án Hình sự Quốc tế năm 1998.

Toàn văn Quy chế Rome về tòa án Hình sự Quốc tế năm 1998: https://ambn.vn/guide/2811/quy-che-rome-ve-toa-an-hinh-su-quoc-te-nam-1998.html#_Toc422540024R

Bản thân Tòa Hình sự Quốc tế được hình thành dựa trên sự đồng thuận và tự nguyện gia nhập của các quốc gia thành viên, do đó nó chỉ có thẩm quyền tài phán đối với các quốc gia đó. Cho đến nay, ICC đã có 116 thành viên và trên 30 thành viên đã ký kết nhưng chưa phê chuẩn. Hiện tại Việt Nam vẫn chưa ký kết và phê chuẩn về việc tham gia ICC, do đó ICC sẽ không hề có thẩm quyền tài phán đối với Việt Nam. Vì vậy, những dự tính về hoạt động đưa Chính phủ Việt Nam hay tập đoàn Formosa ra Tòa án Hình sự Quốc tế là không thực tế vì không thuộc các trường hợp được quy định tại Chương VII Hiến chương Liên Hợp Quốc (Toàn văn Hiến chương Liên Hợp quốc:http://thuvienphapluat.vn/van-ban/Van-hoa-Xa-hoi/Hien-Chuong-Lien-hop-quoc-1945-229045.aspx). Và  ngay cả trong thời điểm hiện tại, cho dù Chính phủ Việt Nam có gia nhập và ký kết tham gia ICC thì những nguyện vọng của người dân Việt Nam cũng không thể thành hiện thực. Bởi theo  quy định tại điều 11, khoản 3 điều 12 và phần 9 của  Quy chế Rome về tòa án Hình sự Quốc tế năm 1998 thì Tòa án sẽ không có thẩm quyền giải quyết đối với các tội phạm xảy ra trước khi Quy chế có hiệu lực đối với vụ việc Formosa bởi việc xả thải diễn ra trước khi ký kết và phê chuẩn.


VẬY, ĐÂU SẼ LÀ GIẢI PHÁP HỮU ÍCH CHO NHỮNG CON NGƯỜI ĐANG NGÀY ĐÊM ĐI TÌM CÔNG LÝ?

Theo như tình hình Việt Nam hiện tại, sẽ khó có một giải pháp triệt để nhằm giải quyết những bức xúc, ưu tư của người Việt. Với góc nhìn hạn hẹp của người biên tập, việc nộp đơn đưa Formosa hay Chính phủ Việt Nam ra Tòa Hình sự Quốc tế sẽ không đưa đến kết quả thực tế nào. Nếu có, đó sẽ là những đóng góp về mặt tinh thần đối với người dân chịu nạn ở miền Trung, đồng thời sẽ tranh thủ được sự ủng hộ của dư luận quốc tế. Đổi lại sẽ là những nguy cơ về vòng lao lý, về sự đàn áp, trù dập của chính quyền Việt Nam đối với những người khởi xướng. Việc hiện tại chúng ta nên làm là phải giải quyết tận gốc những nguyên nhân gây ra sự việc, và từ đó, buộc những cá nhân, tổ chức phải chịu trách nhiệm về những sai phạm của mình.

“Chỉ khi chúng ta vực dậy được người dân bằng sự vất vả, lòng quyết tâm, bất khuất và vất vả cả chúng ta, họ sẽ thức tỉnh tỉnh một lần nữa. Sẽ như ông cha ta trước đây, không hưởng thụ Việt Nam như một món quà mà tự  tay xây dựng nó”

Triệu Trí Thành 

Điểm 4.6/5 dựa vào 87 đánh giá

Bài liên quan

1 nhận xét so far

nhân dân VN đừng lo,vụ kiện Formosa hiện nay đã có CPQGVNLT tại Hoa Kỳ nộp hồ sơ khởi kiện lên ICC và tòa án đã thụ lý.


EmoticonEmoticon